Ceny papierosów we Francji (2026)

W 1991 roku ustawa Évin stała się ważnym punktem zwrotnym we francuskiej walce z tytoniem, zakazując wszelkiej reklamy oraz sponsoringu sportowego związanego z tytoniem. Wpisana w politykę zdrowia publicznego mającą na celu odnormalizowanie palenia, ta pionierska w Europie regulacja trwale ograniczyła kontakt społeczeństwa, a zwłaszcza młodzieży, z marketingiem koncernów tytoniowych.

W 2003 roku Francja wprowadziła znaczącą podwyżkę podatków, która w ciągu jednego roku podniosła cenę paczki o około 20 %, a Marlboro zdrożało z około 3,30 € do niemal 4,10 €. Ta strategia cenowa, zalecana przez władze sanitarne jako jedno z najskuteczniejszych narzędzi, miała zniechęcać do palenia, zwłaszcza wśród młodzieży i gospodarstw domowych o niższych dochodach.

W 2007 roku Francja zaostrzyła zakaz palenia w miejscach pracy oraz w placówkach szkolnych, rozszerzając ochronę przed biernym paleniem na wspólne zamknięte przestrzenie. Krok ten wpisywał się w europejski trend upowszechniania środowisk wolnych od dymu i tworzył podstawę dla szerszych ograniczeń, które miały nadejść.

W 2008 roku zakaz palenia rozszerzono na kawiarnie, hotele i restauracje, usuwając papierosa z ostatnich dużych zamkniętych miejsc spotkań towarzyskich. Początkowo obawiana przez branżę gastronomiczną, regulacja została szybko zaakceptowana przez społeczeństwo i wzmocniła normę społeczną wolnych od dymu przestrzeni wewnętrznych.

Od 2012 roku Francja przyjęła zasadę regularnych, zaplanowanych corocznych podwyżek cen tytoniu zamiast jednorazowych wzrostów. Ta przewidywalność miała utrzymywać stałą presję na siłę nabywczą palaczy i osadzić odstraszanie za pomocą ceny w długiej perspektywie, zgodnie z zaleceniami zdrowia publicznego.

W 2016 roku Francja wprowadziła neutralne opakowanie, pozbawione logo i firmowych kolorów, stając się obok Wielkiej Brytanii jednym z pierwszych krajów europejskich, które tego wymagały. Poprzez ujednolicenie opakowań i wyeksponowanie ostrzeżeń zdrowotnych regulacja ta miała ograniczyć atrakcyjność produktu i osłabić rolę opakowania jako nośnika marketingu.

W 2017 roku Francja uruchomiła plan „Priorytet dla profilaktyki”, który wyznaczył ambitny cel miliona palaczy mniej. Program łączył kilka narzędzi (podwyżki cen, wsparcie w rzucaniu palenia oraz kampanie uświadamiające) aby trwale obniżyć rozpowszechnienie palenia w populacji.

W 2020 roku paczka Marlboro osiągnęła 10 €, ważny próg symboliczny, a rząd oficjalnie ogłosił, że zrealizował swój cel miliona palaczy mniej. Ten kamień milowy ilustruje połączony efekt utrzymujących się podwyżek cen i polityki profilaktycznej na spadek konsumpcji.

W 2023 roku nowa fala podwyżek podniosła cenę paczki Marlboro do 11,50 €, podczas gdy przemyt i zakupy transgraniczne szacowano na około 35 % rynku. To napięcie ilustruje centralne wyzwanie polityki antytytoniowej: utrzymanie efektu odstraszającego za pomocą ceny bez nadmiernego napędzania równoległego rynku, który wymyka się kontroli sanitarnej i podatkowej.

W 2026 roku cena tytoniu rośnie w trzech krokach: +0,50 € 1 stycznia (Marlboro Red w twardym opakowaniu za 13,50 €, kilka dużych marek z 12,50 € do 13 €), następnie +0,20 € 1 lutego i +0,30 € 1 marca w przypadku niektórych marek (Lucky Strike za 13 €, Dunhill za 14 €). Cenniki z czerwca i września nie podnoszą już cen głównych marek; ten z 1 listopada zmienia tylko Marlboro Red w miękkim opakowaniu (z 13,50 € do 14 €). Krajowy program walki z tytoniem 2023-2027 zakłada paczkę za 13 € w 2027 roku (odpowiedź rządu na pytanie pisemne nr 10732, Zgromadzenie Narodowe): w przypadku głównych marek cel osiągnięto rok wcześniej, a debata dotyczy obecnie przemytu i zakupów transgranicznych. 22 października 2026 roku, w pierwszym czytaniu budżetu Ubezpieczalni Społecznej na 2027 rok, Zgromadzenie Narodowe przyjmuje poprawkę znoszącą coroczną indeksację akcyzy na tytoń i odrzuca pokolenie wolne od tytoniu; 23 października odrzuca cały tekst, co unieważnia zamrożenie. Od 9 listopada Senat rozpatruje wersję rządu, która zachowuje indeksację.